Modelformulier ontbinding

Modelformulier voor ontbinding meezenden of op de website plaatsen?

Consumenten moeten geïnformeerd worden over de rechten die zij hebben bij een aankoop via het internet. Hoe dit opgevat moet worden is lang niet altijd duidelijk. Wij bekijken vanuit meerdere gezichtspunten de twee opvattingen die aangenomen worden indien men spreekt over het modelformulier voor ontbinding en de handelingen die nodig zijn om te voldoen aan de wetgeving. Er zijn twee opvattingen die worden gehanteerd: Het modelformulier moet worden toegezonden aan de consument of het modelformulier moet op de website worden geplaatst.

In de wet en rechtsspraak is bepaald dat er informatie over de termijn, de voorwaarden en de modaliteiten moet worden verstrekt aangaande de uitoefening van het recht van ontbinding, alsmede het modelformulier voor ontbinding (ECLI:NL:RBROT:2017:9632). Moet er informatie worden verstrekt over het modelformulier en waar deze dus kan worden verkregen, bijvoorbeeld op de website van de verkoper? Moet het modelformulier voor ontbinding worden verstrekt aan de consument door toezending daarvan?

Modelformulier voor ontbinding bij bedrijven in de praktijk

Dat dit verschillen oplevert bij bedrijven blijkt uit het feit dat de helft van de bedrijven een ontbindingsformulier meestuurt via email nadat een bestelling is geplaatst en de andere helft een ontbindingsformulier op de website plaatst waar naar wordt verwezen. Twee grote bedrijven hanteren verschillende methodes. Wehkamp stuurt geen ontbindingsformulier toe via de email maar verwijst wel in de email naar het ontbindingsformulier op de website via een link. Bol.com stuurt wel een ontbindingsformulier mee in de email nadat de bestelling is geplaatst.

Toezenden van het formulier

In de memorie van toelichting (33 520, nr. 3) is door de wetgever bepaald: “Dit formulier moet de handelaar verstrekken bij overeenkomsten waarvoor een recht van ontbinding geldt.” Daarna wordt nogmaals vermeld: ” Om de uitoefening van het ontbindingsrecht te vergemakkelijken voorziet de richtlijn in een modelformulier dat de handelaar moet verstrekken aan de consument.” Dat het formulier verstrekt moet worden staat niet ter discussie. Het gaat vooral om de wijze waarop het modelformulier voor ontbinding moet worden verstrekt. In die memorie van toelichting wordt gesproken over een mogelijkheid waarmee de handelaar kan voldoen aan de informatieverplichting: “De richtlijn voorziet in een standaardformulier dat de handelaar invult en vervolgens verstrekt aan de consument. Hiermee voldoet de handelaar aan de informatieverplichtingen van de onderdelen h, i en j (van artikel 6 van de richtlijn).” Dat het hier slechts om een mogelijkheid gaat en geen verplichting is, blijkt uit de daaraan voorafgaande zin: “Deze bepaling, die artikel 6 lid 4 van de richtlijn omzet, biedt de mogelijkheid voor handelaren om eenvoudig aan een aantal informatieverplichtingen over het recht van ontbinding van de overeenkomst te voldoen.”

Plaatsen op de website van het formulier

Over het plaatsen van het modelformulier voor ontbinding is opgenomen dat de handelaar dat formulier kan plaatsen op de website. “Lid 4 (van artikel 6:230o BW) bouwt hierop voort en ziet op de situatie dat de handelaar de mogelijkheid biedt om via zijn website een verklaring tot ontbinding van de overeenkomst aan te bieden. Een dergelijke faciliteit is overigens geenszins verplicht. De handelaar kan op zijn website bijvoorbeeld het modelformulier tot ontbinding plaatsen of een andere ondubbelzinnige verklaring.” Uit dit stuk, dat opgenomen is in de memorie van toelichting, blijkt de mogelijkheid om een verklaring tot ontbinding (van de overeenkomst) aan te bieden. Er blijkt niet uit dat door het aanbieden van die verklaring op de daar genoemde wijze, namelijk het plaatsen van het modelformulier op de website, voldaan is aan de informatieverplichting. Dit wordt niet expliciet genoemd maar is wel een aanwijzing voor het verstrekken van informatie op een wijze die passend is. Er moet namelijk gerealiseerd worden dat de richtlijn van toepassing is op alle overeenkomsten op afstand, daaronder vallen overeenkomsten via het internet (waarschijnlijk 99% tegenwoordig) en tevens via de televisie, sms of telefonisch.

Het verstrekken van informatie op een passende wijze betekent in het geval dat er gebruik wordt gemaakt van email (en geen invulformulier op de website), dat de informatie per email kan worden toegezonden, aldus de memorie van toelichting: “Bij een per e-mail gesloten overeenkomst kan de handelaar dus voordat hij de zaak levert of voordat hij de dienst verricht, een e-mail sturen met daarin de genoemde informatie.” De informatie op een passende wijze verstrekken kan dus inhouden dat het formulier op de website kan worden geplaatst.

Op welke wijze dient het modelformulier op de website te worden geplaatst?

Als het formulier en de informatie over het recht van ontbinding op de website wordt geplaatst dan moet dat wel op een duidelijke manier worden weergegeven. Het is in ieder geval uitgesloten dat het modelformulier en de informatie over het ontbindingsrecht via een link in de algemene voorwaarden pas kan worden gevonden.

De ACM vermeldt dat het modelformulier op een logische en duidelijke plaats op de website moet worden weergegeven. In ieder geval bestaat er wel overeenstemming over de duidelijkheid van de informatie die moet worden geplaatst op de website aangaande het recht op ontbinding. De informatie moet zodanig worden geplaatst dat de consument er niet naar op zoek moet gaan. Dat deze informatie niet alleen in de algemene voorwaarden mag worden geplaatst of ergens verborgen op de pagina, blijkt ook uit de rechtspraak. De ACM kan een boete opleggen, eventueel na meldingen van consumenten, als blijkt dat consumenten worden benadeeld of indien het bedrijf de consument niet op de juiste wijze heeft geïnformeerd. Dit is ook in een aantal gevallen daadwerkelijk voorgekomen, bijvoorbeeld bij Shoebaloo, Cool Cat en Hip voor de Heb. Deze boetes zijn door de rechter in stand gehouden, hetgeen aangeeft dat die boetes terecht zijn opgelegd vanwege gebreken in de informatieverplichting.

Verdere gevolgen

Als een bedrijf de consument niet op de juiste wijze informeert dan heeft een consument gedurende twaalf maanden na de aankoop het recht om de overeenkomst op afstand te ontbinden (artikel 6:230o lid 1 en lid 2 BW). De termijn voor ontbinding wordt daardoor aanzienlijk langer. Let op, de rechter controleert zelf (ambtshalve) of er voldaan is aan de informatieverplichtingen.

Het is voor een consument niet verplicht om het modelformulier in te vullen en mee te sturen als hij de koop wilt ontbinden. Dit blijkt duidelijk uit de tekst van art. 6:230m lid 1 aanhef en onder h BW, ook de rechter is deze mening toegedaan (ECLI:NL:RBROT:2017:9657). Bedrijven mogen wel verzoeken om het modelformulier voor ontbinding in te laten vullen, maar niet de verplichting opleggen om het ontbindingsformulier te laten invullen door de consument; de ontbinding van een overeenkomst is namelijk vormvrij. Een consument mag volstaan om de koop te ontbinden door een email te sturen naar het bedrijf waarin deze (ondubbelzinnig) aangeeft de koopovereenkomst te ontbinden of de koopovereenkomst te herroepen (ECLI:NL:RBNHO:2018:5363)

Conclusie

  • Het modelformulier voor ontbinding mag worden toegezonden via email. U hoeft echter niet het modelformulier voor ontbinding op de website te plaatsten en toe te sturen via email. Natuurlijk mag dat wel.
  • Het modelformulier voor ontbinding en de informatie mag op de website worden geplaatst als goed vindbaar is voor de gemiddelde consument, hij of zij moet er niet naar hoeven zoeken.
  • Plaats het modelformulier voor ontbinding nooit via een link in uw algemene voorwaarden. Plaats de link naar het modelformulier op een zodanige plaatst dat deze altijd direct vindbaar is, bijvoorbeeld bij de bestelknop en in een link in de footer van alle pagina’s. Vul dit ook aan met een link die makkelijk bereikbaar is via het menu.

Heeft u vragen of opmerkingen? Stuur ons dan gerust een email. Vorderingen kunnen wij ook voor bedrijven behandelen via onze partner op basis van No Cure No Pay incasso. Natuurlijk staan wij zelf graag consumenten bij als u via een incassobureau wordt gesommeerd om facturen te voldoen indien er niet voldaan is aan de informatieverplichtingen.

 

 

Vaststellingsovereenkomst

Gemaakte afspraken kunnen worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Een vaststellingsovereenkomst is een overeenkomst waarop de vaste en robuuste regels van het overeenkomstenrecht van toepassing zijn. De uitvoerige regels over de vaststellingsovereenkomst zijn te vinden in het burgerlijk wetboek in de diepgaande artikelen 7:900 t/m 7:910 BW. Een vaststellingsovereenkomst is bindend.

Over het algemeen staat het partijen vrij om in een vaststellingsovereenkomst op te nemen wat ze zelf willen. Er moet wel rekening gehouden worden met de redelijkheid en billijkheid van het overeenkomstenrecht die indirect een beperking inhoudt van de vrije opname van clausules.

Meestal wordt na de uitkomst van een geschil tussen twee partijen een vaststellingsovereenkomst opgesteld zodat beide partijen goed weten welke afspraken er zijn gemaakt. Hiermee wordt voorkomen dat er opnieuw vervelende geschillen ontstaan. Het is van belang dat uit de vaststellingsovereenkomst duidelijk blijkt wat de afspraken inhouden. En hier gaat het nog wel eens mis.

Uitleg inhoud vaststellingsovereenkomst

De tekst van een vaststellingsovereenkomst is voor verschillende uitleg vatbaar en het ligt er maar net aan wie de opgestelde vaststellingsovereenkomst uitlegt. De bekende uitleg-regel is weer herhaald door de rechter in een recente uitspraak.Ter beantwoording van de vraag welke opvatting de juiste is, komt het aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs mochten toekennen aan die vaststellingsovereenkomst(en) en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.” In deze uitspraak maakt de rechter gehakt van de warrige verzinselen die de ene partij aan de vaststellingsovereenkomst geeft en gaat direct over naar de (door de andere partij) bedoelde kernbetekenis van de vaststellingsovereenkomst.

Boete in de vaststellingsovereenkomst

In de vaststellingsovereenkomst kan tevens een bedrag worden opgenomen als direct opeisbare boete. Dit dient als stok achter de deur en geeft (meer) zekerheid ter nakoming van de vaststellingsovereenkomst. Dit bedrag kan worden opgenomen als een clausule met een redelijk bedrag dat wordt verbeurd indien de vaststellingsovereenkomst niet wordt nagekomen.

Nakoming vaststellingsovereenkomst

Indien de vaststellingsovereenkomst ondanks alle inspanningen toch niet wordt nagekomen dan kan de nakoming van de vaststellingsovereenkomst aan de rechter worden voorgelegd met een verzoek om toewijzing van de opeisbare boete. De rechter wijst een vordering toe van aan dwangsom die in een vaststellingsovereenkomst is afgesproken indien het bedrag niet buitensporig is. Indien de dwangsom niet wordt voldaan dan kan er middels een deurwaarder beslag worden gelegd op een bankrekening of op de inboedel ter verkrijging van de dwangsom.

Wij kunnen een vaststellingsovereenkomst voor u opstellen of de geschillen die voortkomen uit uw huidige vaststellingsovereenkomst toetsen en voorleggen aan de rechter. Neem contact met ons op voor meer informatie of om direct uw opdracht in te dienen.

Totstandkoming van overeenkomsten

Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod dat is gedaan en door de aanvaarding van dat aanbod. Artikel 6:217 uit het Burgerlijk Wetboek vormt de basis voor de wijze waarop elke overeenkomst tot stand dient te komen. Deze basis is bedoeld voor vrijwel alle overeenkomsten.

Voor de totstandkoming geldt grotendeels vormvrijheid. Heel eenvoudig betekent dat door de vormvrijheid een overeenkomst niet altijd schriftelijk hoeft te worden aangegaan. Zelfs niet voor een arbeidsovereenkomst. In de wet zijn een aantal uitzonderingen gemaakt; bijvoorbeeld dat een concurrentiebeding (dat bij een arbeidsovereenkomst hoort) wel schriftelijk tot stand dient te komen.

Het is belangrijk om bij de basis van een overeenkomst te beginnen met het onderzoek naar de mogelijkheden om rechtsmiddelen in te roepen indien er een en ander aan het geleverde product of dienst schort. Dit geldt uiteraard ook indien de dienst of het product helemaal niet of te laat wordt geleverd. Dit staat bekend als een tekortkoming in de nakoming van de verbintenis die uit een overeenkomst voortvloeit.

Indien er sprake is van een tekortkoming (zoals bedoeld in artikel 6:265 BW) dan moet u natuurlijk wel exact weten wat er is afgesproken. Daarom is het niet verstandig om te kiezen voor een mondelinge overeenkomst maar voor een zeer uitgebreide schriftelijke overeenkomst. En natuurlijk kunt u niet alles voorkomen. Het kan voorkomen dat er in de schriftelijke overeenkomst andere bewoordingen zijn gebruikt door de wederpartij. En dit hoeft helemaal niet opzettelijk te zijn gebeurd. De wederpartij kan simpelweg iets anders hebben bedoeld dan hetgeen u in gedachten had.

Uitleg van overeenkomsten

De Hoge Raad heeft hier ook zijn licht over laten schijnen en is gekomen tot de stelregel: ‘’Voor een uitleg van bepalingen in overeenkomsten moet niet alleen gekeken worden naar de schriftelijke inhoud maar ook naar de bedoeling(en) die beide partijen hadden. Tevens dient er rekening gehouden te worden met de maatschappelijke positie van beide partijen en de rechtskennis waarover zij beschikken.”

Dit is een hele mooie stelregel. Ieder mens denkt een beetje anders, daardoor kunnen er verschillen optreden in hetgeen twee personen bedoelen.

Gegarandeerde eigenschappen

Wij adviseren partijen om te garanderen dat producten (of gebruikte materialen) de eigenschappen bezitten die verwacht mogen worden van een product. U hoeft dan niet te twisten over de vraag of de wederpartij ook deze bedoeling had bij het sluiten van de overeenkomst indien de verwachtte eigenschappen ontbreken. Doordat u om gegarandeerde eigenschappen verzoekt neemt u grotendeels de onzekerheid weg. Bij het ontbreken van gegarandeerde eigenschappen is geleden of te lijden schade makkelijker te claimen. Zonder meer levert het achterblijven van gegarandeerde eigenschappen een tekortkoming (in de nakoming van de verbintenis) op.

Nakoming van overeenkomsten

Bij het niet nakomen van de verbintenis uit de overeenkomst kunt u een vordering instellen tot nakoming. Dit staat los van het feit dat u daarnaast ook nog schadevergoeding kunt vorderen van de wederpartij. U kunt dus zowel naast elkaar nakoming van de verbintenis uit de overeenkomst als schadevergoeding van de geleden (of te lijden) schade vorderen.

Ter illustratie

Tussen een consument en een leverancier van zeer speciale automatische verwarmingsketels was een overeenkomst tot stand gekomen. Gedurende twee jaar traden er herhaaldelijk storingen op waardoor er telkens reparaties nodig waren aan de geleverde verwarmingsketel. Na twee jaar ontbond de consument de koopovereenkomst wegens een gebrek in de nakoming van de verbintenis; een goed werkende verwarmingsketel ontbrak immers.

Na de ontbinding van de overeenkomst (en vorderingen over en weer) belanden beide partijen bij de rechtbank.[1] Uit de recente uitspraak blijkt dat het ook na de ontbinding van de overeenkomst belangrijk is om aan te blijven geven bij de leverancier dat het product niet naar behoren werkt. De wederpartij zal zich anders op rechtsverwerking (verval van recht) kunnen beroepen, zeker als u na de ontbinding blijft toestaan dat de leverancier reparaties uitvoert en u het gebrekkige product blijft gebruiken.

Alhoewel door de leverancier geen expliciete garantie was gegeven mocht er wel uit de bewoordingen worden aangenomen (volgens de leverancier kon de speciale verwarmingsketel op het bestaande systeem van de consument worden aangesloten) dat de verwarmingsketel na de installatie naar behoren zou werken.

Aangezien de consument ook nog schade had geleden doordat hij een externe partij had ingeschakeld voor de installatie van de ketel (die vervolgens gebrekkig werkte) heeft hij deze kosten ook op de leverancier kunnen verhalen. Helaas zijn de kosten voor het afvoeren niet toegewezen aan de consument omdat hij niet eerst aan de leverancier de gelegenheid had gegeven om het gebrekkige product los te koppelen en af te voeren.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Uit het geheel blijkt dat het van belang is om de juiste stappen te zetten; en vooral ook op het juiste moment. Wij kunnen vanaf het beginstadium de opgestelde overeenkomsten voor u onderzoeken op mogelijke knelpunten. Daarnaast kunnen wij nakoming van de overeenkomst voor u vorderen. Wij onderzoeken dan eerst de overeenkomst om een indruk te krijgen van de haalbaarheid in een eventuele juridische procedure. U weet dan vooraf of er slagingskans aanwezig is. U krijgt daarover van ons een eerlijk en degelijk advies dat voor u op maat is gemaakt.

[1] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBMNE:2016:229

Ontbinden van de overeenkomst

Wat houdt ontbinding van een overeenkomst in?

Ontbinding van een overeenkomst houdt in dat u een verklaring doet aan de verkoper of dienstverlener. Anders dan een verklaring bij de vernietiging van een overeenkomst moet de verklaring dat u een overeenkomst ontbindt wel schriftelijk gebeuren.

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom u de overeenkomst wilt ontbinden. Tevens kan de weg waarlangs u de schriftelijke verklaring van de ontbinding uitbrengt verschillend zijn.

Redenen van de ontbinding kunnen zijn:

Dat u zich bedacht heeft omdat u hetzelfde product ergens anders goedkoper heeft gezien. Het kan natuurlijk ook voorkomen dat u zich in het geheel bedacht heeft omdat u het product eigenlijk toch niet nodig heeft. U hoeft bij de ontbinding niet aan te geven wat de reden van ontbinding is als de overeenkomst elektronisch tot stand is gekomen of bij deurverkoop. Een van de belangrijkste gronden voor ontbinding is de overeenkomst die niet wordt nagekomen. Dit kan zijn als er een gebrekkig product is geleverd, maar ook als er sprake is van een andere tekortkoming.

Overeenkomsten die anders tot stand zijn gekomen kunnen wel worden vernietigd indien er sprake is van dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden.

Uitbrengen van de schriftelijke verklaring

Het uitbrengen van een schriftelijke verklaring betekent dat u een brief op kunt stellen waarin u mededeelt dat u de overeenkomst ontbindt. Bij een overeenkomst die via elektronische wijze tot stand is gekomen dient de verkoper of dienstverlener u een modelformulier voor de ontbinding toe te zenden, maar dit gebeurt niet altijd.

De weg waarlangs u de schriftelijke verklaring uitbrengt kan in bepaalde gevallen elektronisch zijn. Dit is in die gevallen dat de overeenkomst op elektronische wijze tot stand is gekomen.

Naast de vaste regel dat de overeenkomst door een schriftelijke verklaring ontbonden kan worden dient u er rekening mee te houden dat u dient te bewijzen dat deze schriftelijke verklaring de verkoper of dienstverlener ook daadwerkelijk heeft bereikt. In het kader van het bereiken van de schriftelijke verklaring aan de verkoper of dienstverlener halen wij een recente uitspraak[i] van de rechter aan. In deze uitspraak gaat de rechter in op het adres waar naartoe de schriftelijke verklaring dient te worden gezonden en het eventuele bewijs daarvan. In beginsel herhaalt de rechter hetgeen in de wet al duidelijk staat vermeld; namelijk dat de verklaring haar werking pas heeft als de verklaring die persoon daadwerkelijk heeft bereikt.

Belangrijk is dat de verklaring de persoon moet hebben bereikt om haar werking te hebben. Dit is eigenlijk op zich een logische gedachte. Aan de andere kant zou dat kunnen betekenen dat de ontvanger van de verklaring, in dit geval de verkoper of de dienstverlener, het ontvangen van de verklaring kan proberen te voorkomen. Ook een logische gedachte vanuit het oogpunt van de verkoper.

Adressering van de schriftelijke verklaring

In de aangehaalde uitspraak zet de rechter uiteen hoe de schriftelijke verklaring een persoon moet bereiken en welk adres mag worden aangehouden. De rechter gaat daarbij in op adressen waar de schriftelijke verklaring mag worden gezonden.

“Als adres in vorenbedoelde zin kan in beginsel worden aangemerkt de woonplaats van de geadresseerde in de zin van art. 1:10 BW[ii], dan wel, indien de mededeling een zakelijke kwestie betreft, het zakelijke adres van de geadresseerde, en voorts het adres waarvan de afzender op grond van verklaringen of gedragingen van de geadresseerde mocht aannemen dat deze aldaar door hem kon worden bereikt, bijvoorbeeld diens postbus, e-mailadres of ander adres dat bij recente contacten tussen partijen door de geadresseerde is gebruikt.”

Het kan voorkomen dat de verkoper of dienstverlener aangeeft dat hij of zij uw verklaring helemaal niet heeft ontvangen ondanks al uw inspanningen. De rechter stelt dat in deze gevallen mag worden aangenomen dat:

“De afzender in beginsel feiten of omstandigheden dient te stellen en zo nodig te bewijzen waaruit volgt dat de verklaring door hem is verzonden naar een adres waarvan hij redelijkerwijs mocht aannemen dat de geadresseerde aldaar door hem kon worden bereikt, en dat de verklaring aldaar is aangekomen.”

Dit is een mooi aanknopingspunt omdat u hierdoor mag aangeven dat u ervan uit mocht gaan dat de verkoper of dienstverlener op het door u aangegeven adres te bereiken zou zijn. U dient dan alleen nog te bewijzen dat het redelijkheid is dat de verkoper of dienstverlener op dat adres te bereiken is en natuurlijk nog dat u inderdaad de verklaring daarheen heeft verzonden.

Bewijzen van ontvangst

Om te bewijzen dat u de verklaring heeft gezonden aan de verkoper of dienstverlener kunt u gebruik maken van de mogelijkheid om de verklaring per aangetekende post te verzenden. De verkoper of dienstverlener kan natuurlijk er altijd voor kiezen om de aangetekende verklaring te weigeren.

“Het onderdeel stelt de vraag aan de orde of de verzonden aangetekende brieven hebben bereikt in de zin van art. 3:37 lid 3, eerste zin, BW. In dat verband is van belang dat deze brieven naar dezelfde postbus zijn verzonden als de daaraan voorafgaande aanmaning. De aangetekende brief is echter niet afgehaald en de daaropvolgende aangetekende brief is geretourneerd aan de afzender wegens opheffing van de desbetreffende postbus. (….) in beginsel moet worden aangenomen dat een schriftelijke mededeling die de geadresseerde heeft ontvangen op een door deze bij recente contacten met de afzender gebruikt postbusadres, hem heeft bereikt als bedoeld in art. 3:37 lid 3, eerste zin, BW”

Kort samengevat komt het erop neer dat indien de verkoper of dienstverlener de ontvangst van de verklaring belemmert, hij of zij hier weinig mee opschiet. De verklaring geldt dan alsnog als tijdig ontvangen.

 

 

[i] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2013:BZ4104

[ii] De woonruimte waar een persoon werkelijk en duurzaam woont. Ook onzelfstandige woonruimte, zoals een gehuurde kamer, kan als woonruimte worden aangemerkt als de belanghebbende daar feitelijk woont.

Wat houdt bedrog juridisch in?

Er is sprake van bedrog als een verkoper of dienstverlener bepaalde zaken heeft verzwegen of als hij of zij onjuiste mededelingen heeft gedaan. Bij bedrog dient er opzet van de verkoper of dienstverlener in het spel te zijn geweest.

De essentie gaat uit naar opzet bij bedrog. Het kan voorkomen - en is ook voorgekomen – dat er onjuiste gegevens worden genoemd door een verkoper of dienstverlener. In een vrij recente uitspraak van de rechter[i] over de verkoop van een appartement is onder meer duidelijk geworden dat het onbewust noemen van een onjuist aantal vierkante meters van een woning geen bedrog is. Daarbij kwam dat het voldoende moet zijn gebleken dat de verkoper opzettelijk en bewust een onjuist aantal vierkante meters moest hebben genoemd. Juist het aantonen dat een verkoper of dienstverlener opzettelijk (en bewust) onjuiste gegevens verstrekt is iets wat moeilijk te bewijzen is.

Aanprijzen van producten of diensten

Niet elke aangedikte aanprijzing lijdt tot bedrog. Aanprijzingen in algemene bewoordingen leveren namelijk geen bedrog op volgens de wet. Er bestaan aanvaardbare vormen van een verbloemde voorstelling waarmee de verkoper of dienstverlener zijn goederen mag ophemelen of aanprijzen zonder direct van bedrog beticht te kunnen worden. De rechter besliste[ii] dat bewoordingen als “de beste’’ of “de snelste” geen bedrog oplevert, ook al zijn deze aanprijzingen onwaar. Hier zijn verschillende varianten op denkbaar.

Aantonen van bedrog

Bedrog is niet altijd eenvoudig aan te tonen. Men moet in principe met vaststaande feitelijke gegevens voor de dag komen. In de rechtspraak is in een andere recente zaak[iii] wel bedrog aangenomen. Het betrof een bemiddelingsovereenkomst omtrent de verkoop (van een caravan). De verkoper had in opdracht van de eigenaar een caravan verkocht. De verkoper had opzettelijk een onjuiste mededeling gedaan over de periode waarin de caravan verkocht was. In zulke gevallen is het vrij eenvoudig te bewijzen wanneer de verkoop daadwerkelijk plaats heeft gevonden. Uit het overschrijvingsbewijs van de caravan blijkt overduidelijk op welke dag (en welk jaar) de verkoop heeft plaatsgevonden.

Naast het bewijzen van bedrog is mede van belang dat u aannemelijk kunt en dient te maken dat u de (koop)overeenkomst niet (onder dezelfde voorwaarden) gesloten zou hebben als u op de hoogte was van de werkelijke toestand. Dit betekent dus niet dat u de overeenkomst helemaal niet gesloten zou hebben, maar dat u de (koop)overeenkomst misschien wel aangegaan zou zijn als de inhoud anders was geweest. Dit kan het geval zijn indien u een zeer lage prijs voor uw aankoop heeft betaald.

Vernietigen van de overeenkomst

Als er wel sprake is van bedrog en u weet dat ook aan te tonen dan kan de tussen u gesloten (koop)overeenkomst vernietigd worden. U heeft een geruime tijd om de overeenkomst te vernietigen; namelijk drie jaar. Vernietiging van een overeenkomst hoeft niet door een schriftelijke verklaring te gebeuren. Wij bevelen het wel aan om dit te doen en tevens per aangetekende post te verzenden, u voorkomt hiermee dat u later niet kunt bewijzen dat u daadwerkelijk de overeenkomst heeft vernietigd. Een schriftelijke verklaring is niets ander dan een bericht (op papier) aan de verkoper dat u op grond van (in dit geval bedrog) de overeenkomst vernietigt. Hier geeft u aan waarom u meent dat er sprake is van bedrog. Gelet op bovenstaande geeft u nauwkeurig aan welke bewijzen u hiervan heeft.

[i] ECLI:NL:GHAMS:2013:4907

[ii] ECLI:NL:RBMNE:2015:2292

[iii] ECLI:NL:RBALK:2012:BX5768

Wat is dwaling?

Dwaling houdt in dat u een verkeerde beslissing heeft genomen die was gebaseerd op uw eigen verkeerde veronderstelling of op mededelingen van een verkoper of dienstverlener. Dwaling is een eenvoudigere grond om een (koop)overeenkomst te vernietigen dan bedrog. Het grootste verschil waardoor dit eenvoudiger is komt doordat u niet hoeft aan te tonen dat de verkoper of dienstverlener opzettelijk onjuiste mededelingen heeft gedaan.

Hoe werkt dwaling?

Het makkelijkste om dwaling uit te leggen is om een voorbeeld te geven: U heeft zonnepanelen gekocht. Aan u is door de verkoper van de zonnepanelen verteld dat u een opbrengst heeft van 450 Wp (wattpiek) per zonnepaneel. Op basis van deze informatie heeft u besloten om 12 zonnepanelen te kopen. U sluit daarom met de verkoper van de zonnepanelen een koopovereenkomst. U komt er echter achter dat dit type zonnepaneel helemaal geen 450 Wp kan opleveren mar slechts 250 Wp. De verkoper heeft u niet opzettelijk een onjuiste mededeling gedaan over de opbrengst van de zonnepaneel. Van belang is dat de onjuiste mededeling niet opzettelijk is gedaan. U kunt daarom een beroep doen op de rechtsgrond dwaling.

Inlichtingen, onderzoek en mededelingen

Bij dwaling is ook het door u zelf verrichte onderzoek van belang. Bij het doen van een aankoop wordt van u verwacht dat u zelf ook eenvoudig te ontdekken essentiële eigenschappen, gebreken of tekortkomingen kunt ontdekken. Koopt u bijvoorbeeld een zonnepaneel? Dan mag van u verwacht worden dat u zelf ook onderzoek doet naar de eigenschappen van zonnepanelen. Net als naar de eventuele tekortkomingen van zonnepanelen. Zo dient u zich op de hoogte te kunnen stellen dat er verschillende soorten zonnepanelen bestaan die elk hun voor- en nadelen hebben. Voor het technische aspect mag u erop vertrouwen dat de verkoper de juiste mededelingen doet waarop u de aankoop kunt baseren.

Met andere woorden, u mag op de inlichtingen vertrouwen die de verkoper doet. De verkoper is daarnaast verplicht om u op de hoogte te stellen van de eventuele belangrijke zaken van de zonnepanelen. Vraagt u om zonnepanelen en meldt u tegelijkertijd aan de verkoper dat uw woning in de schaduw valt van een grote flat? Dan dient de verkoper u juist te informeren welke opties er voor u zijn, en natuurlijk of de aanschaf van zonnepanelen wel een goed idee is. Met deze informatie dient de verkoper vervolgens de te verwachten opbrengt bij de te stellen (naar beneden). Deze mededelingsplicht van de verkoper dient ervoor dat een consument beter wordt beschermd. U mag erop vertrouwen dat de door de verkoper gedane mededelingen juist zijn.

Alhoewel u een onderzoeksplicht heeft mag u tegelijkertijd vertrouwen op de mededelingen die door de verkoper zijn gedaan. De onderzoeksplicht wordt daardoor beperkt door de mededelingen die de verkoper doet. Heeft u een onderzoeksplicht naar de opbrengst van de zonnepanelen in een woning die in de schaduw staat van een grote flat? En de verkoper stelt dat hij een type zonnepaneel heeft die ondanks schaduw alsnog een bepaalde opbrengst heeft? Dan is uw onderzoeksplicht beperkt geworden door de gedane mededeling waarop u mocht vertrouwen omdat de verkoper deskundig is.

Nadeel aan dwaling

Aan dwaling zit ook een nadeel. U dient de overeenkomst te vernietigen op grond van dwaling. Indien u bij de verkoper de koopovereenkomst vernietigt mag de verkoper het nadeel opheffen. Dit kan de verkoper bijvoorbeeld doen door voor te stellen dat u een ander type zonnepanelen geleverd krijgt dat wel een opbrengst heeft van 450 Wp per zonnepaneel. De wet stelt dat de verkoper tijdig een voorstel mag doen dat het nadeel op afdoende wijze opheft. Wij zijn van mening dat hierdoor zelfs een beetje ruimte ontstaat.

Vernietigen van de overeenkomst

Bij dwaling kunt u de overeenkomst vernietigen. Het vernietigen doet u, volgens de wet, door het uitbrengen van een buitengerechtelijk verklaring. Alhoewel u volgens de wet dit niet schriftelijk hoeft te doen verdient het uiteraard de aanbeveling om dat wel te doen. U voorkomt hiermee dat u later niet kunt bewijzen dat u een buitengerechtelijke verklaring heeft uitgebracht. Wij bevelen sterk aan om niet alleen de verklaring schriftelijk uit te brengen maar om dit ook per aangetekende post te versturen.

Ontbinden overeenkomst

Wat kan ik doen als er niet wordt geleverd?

Het zou kunnen voorkomen dat u een opdracht heeft gegeven aan een verkoper of handelaar en deze maakt zich er makkelijk vanaf door er een rommeltje van te maken. Of nog erger, hij levert maar half werk want hij maakt de klus niet af. Hetzelfde geldt voor een bestelling die maar niet wordt geleverd, u wordt met andere woorden aan het lijntje gehouden. Wat kan er in zulke gevallen ondernomen worden?

Read more “Ontbinden overeenkomst”

Onderhandelen bij een overeenkomst

Wanneer komt een overeenkomst tot stand en kan ik mij zomaar terugtrekken?

In het overeenkomstenrecht zijn een aantal beginselen bepaald door eerdere uitspraken die niet bepaald algemeen bekend zijn. Deze beginselen zijn echter doorslaggevend van aard geweest, waardoor het een must is geworden om deze regels te kennen.

  • Onderhandelen & het afbreken hiervan: Partijen hebben altijd de vrijheid om te onderhandelen voordat een overeenkomst tot stand komt. Tot een bepaald moment mogen de onderhandelingen worden afgebroken. Bereikt men echter een cruciaal punt, bijvoorbeeld als er door een partij kosten worden gemaakt om de overeenkomst tot stand te laten komen, dan kunnen de onderhandelingen nog wel worden afgebroken maar dient er wel een schadevergoeding te worden betaald. Ook kan het zijn dat er een punt wordt bereikt waarop er bij de rechter gevorderd kan worden dat de onderhandelingen worden voortgezet.
    Read more “Onderhandelen bij een overeenkomst”

Misbruik van omstandigheden

Wanneer is er sprake van misbruik van omstandigheden?

Er is sprake van misbruik van omstandigheden als er listig gebruik gemaakt wordt gemaakt van iemand zijn goede vertrouwen. Er is ook sprake van misbruik van omstandigheden als iemand afhankelijk is van een bepaalde overeenkomst of als iemand te onervaren is. Daarnaast kan het nog zijn dat iemands zijn mentale toestand ten tijde van het sluiten (of daaraan voorafgaand) niet was zoals het hoorde te zijn. De wederpartij (koper, verkoper of dienstverlener) moest dan wel op de hoogte zijn van de bijzondere omstandigheid waarin deze persoon verkeert

Voorbeeld:
Zoals heel veel in de wet wordt niet direct duidelijk wanneer één van bovenstaande situaties zich voordoet. Het makkelijkste is om met een voorbeeld dit te verduidelijken: U heeft iets zeer waardevols in uw bezit. Dit kan uw zeer kostbare postzegelverzameling zijn, een aantal waardevolle sierraden of misschien wel uw verzameling oude munten. Eén van u minder goede vrienden weet van deze waardevolle collectie af. Door veel stress of misschien wel een depressie raakt u in een toestand waardoor u anders denkt dan u normaal gesproken zou doen. Toevalligerwijs komt uw goede vriend bij u langs. Zoals altijd bekijkt deze goede vriend met belangstelling naar uw waardevolle collectie munten. U doet tijdens de toestand waarin u verkeert een aanbod aan deze persoon die ver beneden de werkelijke waarde ligt; zelfs bij een pandjeshuis zou u er direct nog veel meer voor kunnen krijgen. Uw goede vriend aanvaard het aanbod en de muntencollectie is van eigenaar verwisseld.

Enige weken later bent u weer hersteld en vraagt u zich af hoe u nu zo’n aanbod heeft kunnen doen. Nog belangrijker; u vraagt zich af wat u er nu nog tegen kunt doen.

Bescherming:
De wet heeft dergelijke zaken voorzien. Artikel 3:44 BW ziet erop toe dat u beschermd wordt tegen dit soort rechtshandelingen die u heeft verricht terwijl er sprake was van een dergelijke toestand. U kunt er dus zeker nog iets aan doen. Zoals altijd zit het natuurlijk wel in het bewijs dat u dient te leveren. Dat u wel in een dergelijke situatie verkeer moet natuurlijk aangetoond worden.

(Het aantonen van een dergelijke toestand kunt u doen met een verklaring van uw huisarts).

Vernietigen van de rechtshandeling:
Nadat u een dergelijke verklaring heeft gekregen kunt u de rechtshandeling (verkoop van uw waardevolle collectie) vernietigen met een beroep op misbruik omstandigheden. De toestand waarin u verkeert is misbruikt, ook al heeft u zelf het aanbod gedaan, de minder goede vriend had moeten begrijpen dat u niet werkelijk voor deze lage prijs uw waardevolle collectie van de hand wilde doen. Zeker niet als u daaraan zeer gehecht was.

U vernietigt de rechtshandeling door een buitengerechtelijk verklaring tegen deze persoon uit te brengen. Dit hoeft niet schriftelijk, maar verdient wel de voorkeur. Het uitbrengen van een buitengerechtelijk verklaring kunt u het beste doen door een brief op te stellen waarin u de toestand uitlegt waarin u verkeerde. Door de vernietiging treedt er terugwerkende kracht op. U bent daardoor altijd eigenaar gebleven van uw (munten)collectie.

12

Algemene voorwaarden uitleg

Wanneer zijn algemene voorwaarden geldend?

De algemene voorwaarden die bij een overeenkomst horen, zijn meestal bedoeld om bepaalde gevallen uit te sluiten zoals de aansprakelijkheid, de garantie, het retourneren van aankopen of het ontbinden van de overeenkomst. Globaal gezien wordt er een scheiding gemaakt tussen twee professionele partijen en tussen een professionele partij en een consument. Consumenten genieten een betere bescherming tegen bepaalde algemene voorwaarden die zijn opgenomen. Het zou immers vreemd zijn indien een verkoper of ander bedrijf zomaar van alles mag uitsluiten door het hanteren van algemene voorwaarden. Dit gebeurt echter wel zeer vaak. Er zijn soms zeer slechte algemene voorwaarden te vinden die ronduit in strijd zijn met de wet.

  • Een voorbeeld van een beding dat vaak terug is te vinden in algemene voorwaarden is dat er naast incassokosten ook nog eens administratiekosten worden berekend. Dit mag wettelijk gezien niet. Alle kosten, hoe ze ook genoemd worden, mogen niet hoger zijn dan wettelijk is bepaald. Ziet u dus dat er naast incassokosten ook nog administratiekosten berekend zijn omdat er te laat wordt betaald, dan weet u meteen dat er iets niet klopt.
  • Nog een ander voorbeeld is dat u producten die u op internet heeft besteld niet zou kunnen retourneren. Indien u een product heeft aangeschaft dan kunt u deze gewoon binnen 14 dagen terugsturen. Er zijn wel een paar uitzonderingen hierop die logisch zijn, zoals producten die vanwege hygiëne of bederfelijkheid niet geretourneerd kunnen worden.

Om te weten te komen welke bepalingen niet mogen worden toegepast dienen de grijze lijst en de zwarte lijst te worden geraadpleegd. Deze beide lijsten staan vermeld onder de rechtsartikelen 6:236 BW en 6:237 BW. Deze twee lijsten zijn redelijk bekend bij de meeste mensen. De bepalingen die op deze lijsten staan, worden of als onredelijk bezwarend aangemerkt of ze worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn.

Minder bekend is dat er ook een “blauwe” lijst bestaat met bedingen van algemene voorwaarden en nog minder bekend is de “Haagse” lijst met algemene voorwaarden. De voorwaarden van de blauwe lijst zijn vindbaar onder Richtlijn 93/13/EEG. De bepalingen die op deze “blauwe” Europese lijst staan, zijn bedingen die als oneerlijk kunnen worden aangemerkt. Bepalingen op deze lijst geven een zogenaamde aanwijzing dat het beding onder bepaalde (cumulatieve) omstandigheden oneerlijk zou kunnen zijn.

De “Haagse lijst” bevat bedingen die door een rechtelijke uitspraak zijn verboden om voortaan door deze verkoper of ondernemer (gebruiker) als algemene voorwaarden te mogen worden gehanteerd. Bepalingen die hiervoor in aanmerking komen, zijn de bepalingen die bijvoorbeeld direct strijdig zijn met de wet of de redelijkheid en billijkheid. Een voorkomend beding dat onredelijk zou kunnen zijn die op de “Haagse lijst” voorkomt kan het fouilleren zijn. Men mag niet op het laatste moment geconfronteerd worden met het fouilleren. Indien men toch gefouilleerd wordt, dan moet duidelijk zijn dat men dit mag weigeren. Er dient dan wel vooraf in de algemene voorwaarden te zijn opgenomen dat door het weigeren van de fouillering de toegang (tot het gebouw) kan worden ontzegd.

Kleine ondernemers

Ook kleine ondernemers kunnen gebruik maken van de bescherming van de bepalingen die voor consumenten gelden. Dit staat bekend als de reflexwerking van de algemene voorwaarden. De reflexwerking houdt kort gezegd in dat de kleine ondernemers, die zich op een gebied begeven van het recht dat vrijwel onbekend voor hun is, zich kunnen beroepen op de onredelijkheid van deze bepalingen. Een voorbeeld hiervan is een ondernemer die een broodjeszaak heeft. Hij wilt een contract afsluiten (overeenkomst) met een gespecialiseerd IT-bedrijf. Uiteraard behoort dit niet tot de standaardovereenkomsten die een broodjeszaak gewend is om te sluiten. Indien er nu onredelijke of oneerlijke bedingen tussen de algemene voorwaarden staan gelden deze ook voor de broodjeszaak.

Read more “Algemene voorwaarden uitleg”