Algemene Voorwaarden

Wat zijn algemene voorwaarden?

Algemene voorwaarden zijn bedingen (bepalingen) die meestal gescheiden van de overeenkomst worden verstrekt. Toch maken de algemene voorwaarden volledig deel uit van de overeenkomst. De handelaar (verkoper) hoeft de bedingen niet gescheiden te verstrekken, maar kan ze ook in de overeenkomst zelf opnemen; het blijven dan alsnog algemene voorwaarden. De bedingen dienen dan wel vaker in andere overeenkomsten gebruikt te worden door de handelaar. De handelaar wordt juridisch aangeduid als de ‘gebruiker’ van de algemene voorwaarden.

Kernbedingen mogen niet opgenomen zijn als algemene voorwaarden bij de overeenkomst. Een kernbeding is de hoofdprestatie, zoals de levering van het aangekochte product of de afgesproken prijs van het product. Kernbedingen dienen duidelijk en eenvoudig geformuleerd te zijn, pas dan zijn ze uitgezonderd van het begrip algemene voorwaarden.

De algemene voorwaarden gelden indien ze op de juiste wijze kenbaar zijn gemaakt en niet strijdig zijn met de wetgeving. Op deze pagina gaan wij in op welke wijze de algemene voorwaarden kenbaar gemaakt moeten worden. Wij gaan alleen uit van de algemene voorwaarden die gelden voor consumenten en gelijkgestelden. Algemene voorwaarden kunnen namelijk gelden voor consumenten of voor ondernemers.

Wat mag er niet in de algemene voorwaarden staan?

Niet-toegestane en onredelijke bedingen zijn vastgelegd in de wet en in de Europese richtlijn. Er bestaan verschillende soorten niet-toegestane en onredelijke bedingen die cumulatief opgenomen kunnen zijn in de algemene voorwaarden: verboden bedingen, onredelijk bezwarende bedingen, kennelijk onredelijke bedingen en oneerlijke bedingen.

Verboden bedingen zijn handelingen die van zichzelf al verboden zijn. Dit zijn handel in verboden middelen, strijd met de goede zeden of strijd met de openbare orde. De andere bedingen zijn opgenomen op de zwarte, grijze en blauwe lijst.

Bedingen van de zwarte lijst zijn altijd vernietigbaar; ze zullen vervallen zodra men aangeeft het niet met het beding eens te zijn. Bedingen van de grijze lijst kunnen vernietigbaar zijn als de handelaar geen goede reden heeft om het beding op te nemen als algemene voorwaarde. De handelaar is ook degene die moet uitleggen waarom het beding niet onredelijk is. Bedingen van de blauwe lijst drukken meer het karakter van de oneerlijkheid uit. Volgens de recentste uitspraak van de Hoge Raad is de rechter - uit zichzelf - verplicht na te gaan of een beding voorkomt op de blauwe lijst en het beding te vernietigen. Als het beding vernietigd wordt dan geldt het desbetreffende beding niet meer voor u.

De bedingen inhoudelijk

Een niet-limitatieve opsomming van enkele bedingen in de algemene voorwaarden die op de zwarte, grijze of blauwe lijst zijn vastgelegd, omvat:

  • Het recht om een overeenkomst te ontbinden indien dit ingevolge een wettelijke bepaling is toegestaan (zwarte lijst).
  • De regels dat een duurovereenkomst, zoals een abonnement, niet stilzwijgend kan worden verlengd zonder dat de overeenkomst tussentijds kan worden opgezegd (grijze lijst).
  • Het uitsluiten casu quo beperken van de aansprakelijkheid van de verkoper bij overlijden of lichamelijk letsel van de consument (blauwe lijst).

Dit dient slechts als voorbeeld; de lijsten bevatten meer bedingen. Naast de bedingen op de lijsten bestaan er nog aanvullende bedingen waar een consument zich tegen kan verzetten. Het gaat in die gevallen dan om een overeenkomst op afstand of een overeenkomst buiten de verkoopruimte.

Hoe ver reiken algemene voorwaarden?

Enerzijds wordt de reikwijdte bepaald door de afbakening met de zwarte, grijze of blauwe lijst waardoor de algemene voorwaarden zelf worden begrensd. Anderzijds wordt de reikwijdte van de algemene voorwaarden bepaald door de personen die tot de consumenten behoren, namelijk: consumentenkopers en niet-professionele huurders. Daarna wordt het gebied iets grijzer en dient aan de hand van objectieve factoren per geval te worden vastgesteld wie een beroep kan doen op de onverbindendheid van de bedingen uit de algemene voorwaarden. Dit gebied wordt gevormd door kleine ondernemers (gelijkgestelden), waarmee direct het uiterste van de reikwijdte wordt bepaald.

Verstrekken van de algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden dienen vooraf of uiterlijk bij het moment van het sluiten van de overeenkomst kenbaar te zijn. Onderstaande is alleen van toepassing op overeenkomsten die worden gesloten binnen de verkoopruimte; zoals een winkel of vaste verkoopplaats.

Als de overeenkomst een verkoop of (gangbare) dienst betreft:

  • Dienen de algemene voorwaarden door de handelaar aan de consument ter hand te worden gesteld.

Indien dit niet redelijkerwijs mogelijk is:

  • Dan mag de handelaar aangeven dat de algemene voorwaarden bij hem ter inzage liggen of;
  • Dat ze bij de Kamer van Koophandel of een griffie zijn gedeponeerd en dat ze op verzoek zullen worden toegezonden.

Alleen indien de consument ermee instemt dan mogen ze langs elektronische weg ter beschikking worden gesteld, en wel op een zodanige wijze dat ze kunnen worden opgeslagen.

Onder ‘niet redelijkerwijs mogelijk’ is ook sprake indien het niet praktisch is. Er kan niet verwacht worden van een caissière dat deze aan iedere consument vooraf een A4’tje verstrekt waarop de algemene voorwaarden staan. In dergelijke gevallen mag worden volstaan met een bordje of sticker waarop de vermelding staat waar de algemene voorwaarden ter inzage liggen.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Voor het vaststellen van de (on)verbindendheid van bedingen uit de algemene voorwaarden zijn een aantal aspecten van belang. Namelijk of u consument bent of gelijkgesteld kan worden met een consument. En of uw geschil valt onder te brengen onder een beding dat onredelijk is of niet mag voorkomen in de algemene voorwaarden. Hiervoor is het van belang om de bedingen van de algemene voorwaarden te toetsen aan de wetgeving. Wij kunnen een inschatting maken of de bedingen vernietigd kunnen worden indien uw specifieke geval bij ons bekend is. Na onze inschatting zullen wij schriftelijk de strijdige bedingen vernietigen bij de gebruiker van de algemene voorwaarden.

Alexander van der Spoel

48

Handhaving bij oneerlijke handelspraktijken

Wat te doen bij opdringerige verkopers nadat u tot bezinning bent gekomen?

Handhaving tegen oneerlijke handelspraktijken die betrekking hebben op (kleine) ondernemers lijkt niet gemakkelijk te zijn. Alhoewel er wel mogelijkheden zijn om op te treden tegen bedrijven die (kleine) ondernemers misleiden zijn de mogelijkheden tegelijk zeer beperkt.

Uit het verleden is gebleken dat de bedrijven die zich schuldig maken aan dergelijke praktijken zich er goed bewust van blijken te zijn hoe ze daadwerkelijk de regels zo kunnen buigen dat ze er mee weg zouden kunnen komen.

Hoe komt dat en hoe speelt de verkoper hierop in?

Het belangrijkste lijkt te zitten in de bewijzen, veelal omdat er door middel van een verkooppraatje e.e.a. wordt vertroebeld en een ander beeld wordt geschetst dan het beeld dat men te zien krijgt na er rustig over nagedacht te hebben. Het voorbeeld hiervan is de verkoper die aan de deur komt (of u op straat aanspreekt) met het mooie verhaal over gratis goederen en diensten. Of het verhaal over gratis producten die via een omweg toch worden betaald, het bedrag wordt per dag genoemd waardoor het lijkt te gaan om lage kosten, echter per maand kunnen deze kosten hoger zijn dan wenselijk.

Read more “Handhaving bij oneerlijke handelspraktijken”

12

Algemene voorwaarden uitleg

Wanneer zijn algemene voorwaarden geldend?

De algemene voorwaarden die bij een overeenkomst horen, zijn meestal bedoeld om bepaalde gevallen uit te sluiten zoals de aansprakelijkheid, de garantie, het retourneren van aankopen of het ontbinden van de overeenkomst. Globaal gezien wordt er een scheiding gemaakt tussen twee professionele partijen en tussen een professionele partij en een consument. Consumenten genieten een betere bescherming tegen bepaalde algemene voorwaarden die zijn opgenomen. Het zou immers vreemd zijn indien een verkoper of ander bedrijf zomaar van alles mag uitsluiten door het hanteren van algemene voorwaarden. Dit gebeurt echter wel zeer vaak. Er zijn soms zeer slechte algemene voorwaarden te vinden die ronduit in strijd zijn met de wet.

  • Een voorbeeld van een beding dat vaak terug is te vinden in algemene voorwaarden is dat er naast incassokosten ook nog eens administratiekosten worden berekend. Dit mag wettelijk gezien niet. Alle kosten, hoe ze ook genoemd worden, mogen niet hoger zijn dan wettelijk is bepaald. Ziet u dus dat er naast incassokosten ook nog administratiekosten berekend zijn omdat er te laat wordt betaald, dan weet u meteen dat er iets niet klopt.
  • Nog een ander voorbeeld is dat u producten die u op internet heeft besteld niet zou kunnen retourneren. Indien u een product heeft aangeschaft dan kunt u deze gewoon binnen 14 dagen terugsturen. Er zijn wel een paar uitzonderingen hierop die logisch zijn, zoals producten die vanwege hygiëne of bederfelijkheid niet geretourneerd kunnen worden.

Om te weten te komen welke bepalingen niet mogen worden toegepast dienen de grijze lijst en de zwarte lijst te worden geraadpleegd. Deze beide lijsten staan vermeld onder de rechtsartikelen 6:236 BW en 6:237 BW. Deze twee lijsten zijn redelijk bekend bij de meeste mensen. De bepalingen die op deze lijsten staan, worden of als onredelijk bezwarend aangemerkt of ze worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn.

Minder bekend is dat er ook een “blauwe” lijst bestaat met bedingen van algemene voorwaarden en nog minder bekend is de “Haagse” lijst met algemene voorwaarden. De voorwaarden van de blauwe lijst zijn vindbaar onder Richtlijn 93/13/EEG. De bepalingen die op deze “blauwe” Europese lijst staan, zijn bedingen die als oneerlijk kunnen worden aangemerkt. Bepalingen op deze lijst geven een zogenaamde aanwijzing dat het beding onder bepaalde (cumulatieve) omstandigheden oneerlijk zou kunnen zijn.

De “Haagse lijst” bevat bedingen die door een rechtelijke uitspraak zijn verboden om voortaan door deze verkoper of ondernemer (gebruiker) als algemene voorwaarden te mogen worden gehanteerd. Bepalingen die hiervoor in aanmerking komen, zijn de bepalingen die bijvoorbeeld direct strijdig zijn met de wet of de redelijkheid en billijkheid. Een voorkomend beding dat onredelijk zou kunnen zijn die op de “Haagse lijst” voorkomt kan het fouilleren zijn. Men mag niet op het laatste moment geconfronteerd worden met het fouilleren. Indien men toch gefouilleerd wordt, dan moet duidelijk zijn dat men dit mag weigeren. Er dient dan wel vooraf in de algemene voorwaarden te zijn opgenomen dat door het weigeren van de fouillering de toegang (tot het gebouw) kan worden ontzegd.

Kleine ondernemers

Ook kleine ondernemers kunnen gebruik maken van de bescherming van de bepalingen die voor consumenten gelden. Dit staat bekend als de reflexwerking van de algemene voorwaarden. De reflexwerking houdt kort gezegd in dat de kleine ondernemers, die zich op een gebied begeven van het recht dat vrijwel onbekend voor hun is, zich kunnen beroepen op de onredelijkheid van deze bepalingen. Een voorbeeld hiervan is een ondernemer die een broodjeszaak heeft. Hij wilt een contract afsluiten (overeenkomst) met een gespecialiseerd IT-bedrijf. Uiteraard behoort dit niet tot de standaardovereenkomsten die een broodjeszaak gewend is om te sluiten. Indien er nu onredelijke of oneerlijke bedingen tussen de algemene voorwaarden staan gelden deze ook voor de broodjeszaak.

Read more “Algemene voorwaarden uitleg”